Vẻ đẹp tao nhã của Hán phục: Vẻ đẹp thần truyền luôn đồng hành cùng bạn
![]()
Thông qua các chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới, đoàn nghệ thuật Shen Yun đã khởi tác dụng tốt đẹp trong việc phục hưng Hán phục cùng nghệ thuật múa cổ điển Trung Hoa. Trang phục trong các buổi biểu diễn được lấy cảm hứng lịch sử từ thời Tam Hoàng Ngũ Đế đến cuối triều Minh. Thông qua việc nghiên cứu kỹ lưỡng màu sắc, chất liệu và kiểu dáng, những bộ trang phục ấy đã tái hiện vẻ đoan trang, thanh nhã từ “y quan thượng quốc” (1) trong nền văn minh Trung Hoa.
Hán phục: báu vật của nền văn hóa thần truyền Trung Hoa
Hán phục là một trong những báu vật của nền văn hóa thần truyền Trung Hoa, là trang phục truyền thống mà người Hán mặc từ thời Tam Hoàng Ngũ Đế cho đến cuối triều Minh. Mỗi triều mỗi đại không chỉ có đặc điểm riêng, mà trang phục của mỗi thời kỳ còn có nội hàm về trọng đức, kính trời.
Thuật ngữ "Hán phục" khởi nguồn từ cách gọi của các dân tộc khác dành cho trang phục truyền thống của người Hán. Giống như trang phục truyền thống của người Hồ được gọi là Hồ phục, trang phục truyền thống của người Hán được gọi là Hán phục. Vậy nên Hán phục chủ yếu chỉ trang phục truyền thống mà người Hán mặc trong suốt hàng nghìn năm, từ thời Tam Hoàng Ngũ Đế cho đến trước cuối triều Minh (khoảng giữa thế kỷ XVII).
Vào thời cổ đại Trung Quốc còn được gọi với những tên như Hoa Hạ, Trung Hoa. Trong các dân tộc lớn, tộc Hán là tộc người đông dân nhất, nên cũng được là “dân tộc Hoa Hạ” hoặc “dân tộc Trung Hoa”. Vì vậy, Hán phục còn được gọi là Hán trang hoặc Hoa phục. Từ Hán phục không chỉ nói đến "y phục thời nhà Hán", mà đề cập đến trang phục dân tộc truyền thống của người Hán - một trong những dạng trang phục dân tộc lâu đời nhất trên thế giới.
Dù trong thơ từ ca phú, cầm kỳ thư họa, võ thuật, kiếm đạo, âm nhạc, vũ đạo, hay trong nghệ thuật thưởng trà và trà đạo, Hán phục là loại trang phục có thể gắn kết với văn hóa truyền thống Trung Hoa nhất. Trong quá trình truyền thừa của lịch sử, Hán phục đã thể hiện đầy đủ những giá trị đạo đức mà người xưa đề cao: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Đây là biểu tượng quan trọng của nghệ thuật trang phục truyền thống Trung Hoa mang vẻ đẹp thuần thiện, thuần mỹ.
Vẻ đẹp từ “y quan thượng quốc” trong Hán phục của Shen Yun
Trên sân khấu Shen Yun, vẻ đẹp từ y quan của nền văn minh do Thần truyền một lần nữa được tái hiện một cách đoan trang, tao nhã.
Thiết kế trang phục của Shen Yun kết hợp một cách hoàn mỹ những đặc trưng cốt lõi và thẩm mỹ của Hán phục truyền thống:
Kiểu dáng kinh điển: tái hiện chính xác những đặc trưng tiêu biểu của Hán phục như “giao lĩnh hữu nhẫm” (cổ áo vạt trái phủ lên vạt phải, tượng trưng cho việc thuận theo đạo trời), “áo rộng tay lớn” cùng truyền thống dùng dây buộc thay cho khuy áo.
Sự thay đổi qua các triều đại: từ những chiếc váy dài thướt tha thời Hán, những bộ nhu quần rực rỡ thời Đường đến trang phục cách cách của người Mãn thời Thanh, tất cả đều thể hiện nét duyên dáng và phong vị độc đáo của từng triều đại và tầng lớp xã hội.
Mỹ học màu sắc: màu sắc tươi sáng, các lớp màu phong phú, vừa làm nổi bật bầu không khí của tiên giới và nhân gian vừa phối hợp hoàn hảo với màu sắc của phông nền sân khấu 3D.
Trên sân khấu, Hán phục không chỉ là trang phục biểu diễn mà còn là một bộ phận biểu đạt của ngôn ngữ vũ đạo. Trường tụ, thủy tụ và phi bạch (2) theo các động tác xoay người, nhảy múa của vũ công mà tung bay, duỗi rộng, tạo nên những hình ảnh sống động tựa như “dải lụa màu múa giữa không trung”. Hơn nữa, kiểu dáng rộng cũng đòi hỏi diễn viên phải giữ phong thái đoan trang, điềm đạm, từ đó tự nhiên toát lên nét kín đáo và khí chất của văn hóa phương Đông.
Trực lĩnh đối khâm: thần vận phương Đông giản dị, thanh nhã và phóng khoáng
Trong rất nhiều kiểu cổ áo Hán phục, kiểu trực lĩnh đối khâm (cổ thẳng, vạt áo đối xứng) trông đặc biệt cuốn hút bởi vẻ đẹp giản dị, cân đối, khiến người nhìn càng ngắm càng thấy đẹp.
Trực lĩnh, còn được gọi là trực khâm hoặc bình lĩnh, là một kiểu thiết kế cổ áo quan trọng trong Hán phục truyền thống Trung Quốc. Đặc điểm chủ yếu của kiểu cổ áo này là đường viền cổ kéo thẳng đứng từ cổ xuống dưới. Khác với kiểu giao lĩnh hữu nhẫm, hai bên cổ áo trực lĩnh không bắt chéo và chồng lên nhau trước ngực mà hai vạt áo bên trái và bên phải xếp cân xứng, song song đối diện nhau.
Cổ áo trực lĩnh buông thẳng từ cổ xuống dưới, giúp kéo dài vóc dáng, tạo nên hiệu ứng thị giác thanh thoát, cao ráo và tao nhã, kết hợp thêm tay áo rộng và dây thắt khiến tổng thể trang phục trông nhẹ nhàng, thoát tục như tiên nữ.
Trực lĩnh thường xuất hiện trong các loại trang phục ngày thường và lễ phục như nhu quần (áo ngắn phối với váy), bối tử (áo khoác ngoài, còn gọi là áo bán tý), tỷ giáp (áo không tay), đặc biệt phổ biến vào thời Tống, Minh. Xã hội thời Tống đề cao Lý học, chủ trương “giữ gìn thiên lý, loại bỏ dục vọng của con người”, đề xướng quan niệm đạo đức truyền thống và bảo thủ. Vì vậy, trang phục không còn chú trọng theo đuổi vẻ hoa lệ, lộng lẫy mà lấy sự tự nhiên, giản dị, mộc mạc làm chủ đạo. Những đường nét đơn giản của trực lĩnh đối khâm tự thân đã là biểu hiện nhìn thấy được của giá trị quan “bỏ đi sự rườm rà, hướng đến sự giản đơn, tu dưỡng từ nội tâm”.
Trực lĩnh đối khâm không chỉ là một cách thức trang phục, mà còn là sự biểu hiện ra bên ngoài của tâm tính con người. Những đường nét thẳng thắn, cân xứng phản chiếu sự theo đuổi tinh thần của người xưa đối với các phẩm chất trung chính, ôn hòa và kín đáo, điềm đạm. Trong từng bộ y phục, mũ áo tự nó đã hàm chứa đạo lý tu thân.
BST Hán phục nhã vận: mang theo vẻ đẹp Shen Yun bên mình
BST túi da Hán phục nhã vận của Shen Yun Collections chính là thiết kế đưa kiểu cổ áo trực lĩnh đối khâm thường thấy trên sân khấu Shen Yun vào hình dáng bên ngoài chiếc túi.
Ở mặt trước túi, chất liệu da mềm mại được ghép thành những đường kéo dài xuống dưới, cân xứng giữa hai bên trái phải. Đây chính là sự hưởng ứng đương đại đối với kiểu dáng trực lĩnh đối khâm: không phô trương, kín đáo mà vẫn toát lên chiều sâu văn hóa qua từng chi tiết.
Bộ sưu tập này gồm những mẫu túi đeo làm từ chất liệu da mềm, có đường nét bo cong, mang phong cách phóng khoáng, hiện có hai phiên bản:
Túi đeo chéo: gọn nhẹ, có thể xách tay hoặc đeo vai, là phụ kiện ngày thường thanh lịch, tinh tế
Túi đeo vai: đường nét tinh giản, sức chứa rộng hơn, giúp tổng thể người đeo trông thanh lịch, điềm tĩnh
Hai mẫu túi đều có nét duyên dáng riêng, phù hợp với những phụ nữ có vóc dáng và sở thích thời trang khác nhau.
Khi kiểu dáng trang phục nghìn năm tuổi được tái hiện thông qua cảm giác tiếp xúc với chất liệu da thật mềm mại, văn hóa không còn chỉ là ký ức xa xôi, mà đã trở thành nét thanh nhã có thể đồng hành cùng chúng ta mỗi ngày.
Ghi chú:
(1) y quan: áo mũ, thượng quốc: từ tôn xưng mà các nước nhỏ dành cho Trung Quốc ngày xưa, y quan thượng quốc là là một thuật ngữ bắt nguồn từ sách Chu Dịch – Hệ Từ Hạ, dùng để chỉ nền văn minh Hoa Hạ lấy trang phục Hán phục và lễ quan làm biểu tượng, nhấn mạnh sự gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa trang phục và lễ nghi
(2) phi bạch: dải lụa dài, mỏng nhẹ, là phụ kiện vắt qua vai, cánh tay xuất hiện phổ biến từ thời Đường dành cho phụ nữ nhằm tạo cảm giác mềm mại, thoát tục như tiên nữ
Nguồn: shenyuncollections.com